دکتر عباس دقاق زاده - متخصص طب فيزيکی و توانبخشی

درمان آرتروز زانو بدون جراحی و بررسی روش‌های مختلف آن

آرتروز زانو یکی از بیماری‌های شایعی است که در سنین بالا، افراد مختلف را درگیر می‌کند. به طور کلی آرتروز زانو زندگی فرد را مختل نخواهد کرد، اما بهتر است تا در اولین فرصت به پزشک مراجعه شود و درمان آغاز شود تا از پیشروی آن جلوگیری شود. آرتروز درمان قطعی ندارد و تنها با مدیریت و مراقبت می‌توان علائم ناخوشایند آن را کاهش داد، البته جراحی تعویض مفصل زانو را می‌توان به عنوان درمان قطعی این بیماری قلمداد کرد اما با توجه به عوارض و نقاهت طولانی آن، این مورد اغلب انجام نمی‌شود. بنابراین درمان‌های غیرجراحی خط اول مقابله با این بیماری هستند. روش‌هایی از جمله فیزیوتراپی، دارو درمانی، لیزر درمانی و تکارتراپی مواردی هستند که نتایج خوبی در مدیریت درد و علائم آرتروز زانو نشان داده‌اند. برای برنامه‌ریزی یک برنامه درمانی و توانبخشی موثر، لازم است تا در اسرع وقت به پزشک مراجعه نموده و بررسی‌های لازم را انجام دهید.

چه کسانی می‌توانند از روش‌های غیرجراحی برای درمان آرتروز زانو استفاده کنند؟

روش‌های غیرجراجی درمان آرتروز زانو، تکنیک‌های موثری هستند که تا به امروز نتایج خوبی در درمان آرتروز زانو نشان داده‌اند. البته آرتروز زانو یک بیماری التهابی پیش‌رونده است، بنابراین انتخاب بین روش‌های غیرجراحی و جراحی زانو تنها با نظر پزشک انجام خواهد شد. به طور کلی اگر جز, دسته‌های زیر هستید، می‌توانید از درمان‌های غیرجراحی آرتروز زانو بهره ببرید:

  • آرتروز خفیف تا متوسط دارید که زندگی شما را مختل نکرده: اگر آرتروز در درجات اولیه باشد و زندگی فرد را مختل نکرده باشد، می‌توان با روش‌های غیرجراحی آن را درمان نمود اما در آرتروز شدید، روش‌های غیرجراحی تاثیر مثبتی نخواهند داشت.
  • جوان هستید: اگر سن کمی دارید، بدن شما به درمان‌های غیرتهاجمی پاسخ خوبی خواهد داد و می‌توانید از این روش‌ها بهره‌مند شوید.
  • از سلامت جسمانی خوبی برخوردار هستید: در صورتی که بیماری زمینه‌ای خاصی ندارید و سلامت جسمی قابل قبولی دارید و می‌توانید روش‌های درمان عیرجراحی را به خوبی پشت سر بگذارید، روش‌های کم تهاجمی گزینه‌های بهتری خواهند بود.
  • اگر علائم ندارید: درجات اولیه آرتروز زانو ممکن است بدون علامت باشد، در صورتی که درد، سفتی یا خشکی زانو ندارید، درمان‌های کم تهاجمی انجام دهید.
  • اگر شرایط شرکت در برنامه‌های توانبخشی را دارید: افرادی که از نظر جسمانی سالم هستند و زمان و انرژی کافی برای شرکت دربرنامه‌های فیزیوتراپی را دارند، بهتر است تا در گام اول گزینه‌های غیرجراحی را انتخاب کنند. اگر شما نیز مایل به حضور در جلسات توانبخشی هفتگی هستید، تکنیک‌های غیرجراحی برای شما بهتر خواهد بود.
  • می‌توانید عادات بد خود را کنار بگذارید: از مولفه موثر در بهبود آرتروز زانو، سیگار نکشیدن، رژیم غذایی مناسب، کاهش وزن و ورزش منظم است. اگر می‌توانید سبک زندگی سالم‌تری را در پیش بگیرید، حتما روش‌های کم تهاجم را انتخاب کنید.
  • توقعات واقع‌بینانه از درمان دارید: به یاد داشته باشید که آرتروز یک بیماری التهابی پیشرونده است و روش‌های غیرجراحی سیر این بیماری را کند نموده و عوارض را کاهش می‌دهند؛ بنابراین درمان قطعی آرتروز زانو نخواهد بود. اگر قصد دارید تا وارد پروسه درمانی شوید حتما در مورد نتایج درمان با پزشک خود مشورت نمایید.

درمان‌های غیرجراحی آرتروز زانو

درمان‌های غیرجراحی به صورت یک برنامه جامع توانبخشی توسط متخصص طب فیزیکی تدوین و طراحی می‌شوند. در اغلب موارد، پزشک چند روش درمانی مختلف را به طور همزمان اجرا خواهد کرد تا تاثیرات موثر آن‌ها بیشتر شود.

کاهش وزن

کاهش وزن

اضافه وزن، باعث می‌شود که فشار بیشتری بر روی زانوها وارد شود، در نتیجه در افرادی که دچار آرتروز زانو هستند، باعث افزایش درد ناشی از این عارضه می‌شود. در مقابل، کاهش وزن بدن، در کم کردن علائم مربوط به آرتروز زانو بسیار سودمند است. با اضافه شدن یک کیلوگرم به وزن بدن، فشار وارد شده بر زانو تا ۶ کیلوگرم افزایش می‌یابد و کاهش وزن نه تنها فشار وارد شده بر روی مفصل زانو را کاهش می‌دهد، بلکه شدت علائم ناشی از آرتروز زانو را نیز کم می‌کند، به طوری که می‌توان گفت، اگر ۱۰٪ از اضافه وزن خود را کاهش دهید، درد آرتروز زانوی شما، بیش از ۵۰٪ کاهش پیدا می‌کند. (منبع)

برای مدیریت و کاهش وزن، اصلاح سبک زندگی، که می‌تواند شامل رعایت یک رژیم غذایی کم کالری، افزایش فعالیت بدنی و یا مصرف داروهای ضد چاقی باشد، همچنین در موارد چاقی مفرط، جراحی‌هایی مانند بای پس معده، باندینگ قابل تنظیم معده یا عمل اسلیو گاسترکتومی، بسیار کارساز هستند و ممکن است توسط پزشک توصیه شوند.

کمپرس گرم و سرد

کمپرس گرم و سرد

برای برطرف کردن علائم آرتروز زانو می‌توان از روش‌ درمانی حرارتی، مانند اعمال گرما یا سرما بر روی مفصل آسیب دیده زانو بهره برد. گرم کردن باعث بهبود گردش خون و شل شدن عضلات شده و سرد کردن مفصل زانو، موجب بی‌حس شدن آن ناحیه و کاهش تورم می‌گردد و با منقبض کردن رگ‌های خونی، پالس‌های عصبی درد را در ناحیه آسیب‌دیده مسدود می‌نماید. می‌توان از روش‌ درمانی حرارتی (ترموتراپی)، در برنامه‌های توانبخشی و یا در خانه سود برد.

گرما با شل کردن عضلات و مفاصلی که در اثر آرتروز سفت شده‌اند، باعث تسکین درد و کاهش اسپاسم عضلانی می‌گردد. اگر در ناحیه زانوی خود تورم دارید، می‌توانید به مدت ۲۴ ساعت، از کمپرس یخ استفاده کنید، یخ گذاشتن، محل دردناک را بی‌حس کرده و التهاب و تورم آن ناحیه را کاهش می‌دهد. استفاده از کیسه‌های یخ، به خصوص برای تسکین درد مفاصل، ناشی از تشدید آرتروز زانو بسیار مفید است. بعد از کاهش درد و تورم، می‌توانید از کمپرس گرم استفاده نمایید.

زانوبند و دیگر محصولات طبی

زانوبند و دیگر محصولات طبی

استفاده از زانوبندهای مخصوص برای آرتروز زانو و سایر ابزارهایی که برای حمایت و کمک فیزیکی ساخته شده‌اند، می‌توانند فشار فیزیکی وارد شده بر زانوها را کم کنند و در کاهش علائم آرتروز زانو، سودمند باشند. وسایل کمکی زیادی برای بیماران مبتلا به آرتروز زانو وجود دارند، مانند: کفی‌های داخل کفش، زانوبند‌ها و مهارکننده‌‌های زانو و همچنین ابزار‌های حمایت کننده مانند عصا و چوب‌های زیربغل، که ممکن است پزشک آن‌ها را توصیه نماید.

ثابت شده است که استفاده زانوبندهای آنلودر (Unloader) برای تسکین دادن زانو درد ناشی از آرتروز زانو بسیار مفید هستند. زانوبندهای آنلودر، کارآمدترین بریس‌های زانو، موجود در بازار هستند، به دلیل این که درد را کاهش می‌دهند، عملکرد زانوها را بهبود می‌بخشند و کیفیت زندگی بیمار را بالا می‌برند. سیستم اهرمی سه نقطه‌ای منحصر به فرد و تثبیت شده این زانوبند‌ها، با اعمال فشار دینامیکی، باعث می‌شود که مفصل زانو، تنها در صورت نیاز تخلیه شود. این زانوبند‌ها بسیار سبک هستند، استفاده از آن‌ها آسان بوده و لبه‌های آن‌ها طوری طراحی شده‌است تا بتوانید آن‌ها را زیر لباس بپوشید.

دارو درمانی

دارو درمانی

می‌توان در کنار روش‌های درمانی دیگر، برای مدیریت علائم آرتروز زانو، از درمان دارویی نیز کمک گرفت. در خط اول درمان، برای تسکین زانو درد ناشی از آرتروز زانو، می‌توان از یک داروی ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAID) موضعی (مانند پماد دیکلوفناک یا سالیسیلات) استفاده نمود.

اگر داروهای NSAID موضعی موثر نبود، می‌توان یک داروی NSAID خوراکی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن را مصرف کرد. این داروها برای کاهش یا برطرف کردن التهابی که در هنگام تشدید آرتروز، ایجاد می‌شود، بسیار مفید هستند. داروهای مهارکننده انتخابی COX-2، مانند سلکوکسیب، نوعی از NSAID هستند که عوارض جانبی کمتری در دستگاه گوارش ایجاد می‌نمایند.

همچنین می‌توان، پاراستامول یا اپیوئیدهای ضعیف را فقط در صورتی که سایر درمان‌های دارویی بی‌اثر بوده و یا برای بیمار مناسب نباشند، برای تسکین درد در مدت کوتاه مصرف نمود.

ورزش

ورزش کردن به صورت منظم، تاثیر زیادی در کاهش وزن، بهبود قدرت بدنی و کاهش درد دارد. با این وجود، باید از انجام ورزش‌ها یا تمریناتی که فشار زیادی روی زانو وارد می‌نمایند، مانند پریدن و یا هر فعالیتی که شامل چرخش و توقف سریع پاها است، خودداری کنید. تمریناتی که برای زانو مناسب هستند عبارتند از: تمرینات کششی، پیاده روی، دوچرخه سواری، یوگا، تای چی و ایروبیک در آب، مانند شنا.  شما نباید اجسام خیلی سنگین را بلند کنید و سعی کنید تا حد امکان، زانوهای خود را خم نکنید. علاوه‌براین، می‌توانید از پزشک خود بخواهید که یک برنامه ورزشی و رژیم غذایی شخصی، برای شما طرح ریزی کند.

نرمش‌ها و حرکات ورزشی توسط متخصص طب فیزیکی به شما آموزش داده خواهد شد، پس به خاطر داشته باشید که حرکات نبایستی درد و ناراحتی در زانوهایتان به وجود بیاورند، بنابراین در صورتی که هرگونه درد و ناراحتی هنگام ورزش احساس کردید، حرکات ورزشی را قطع نموده و به پزشک خود مراجعه نمایید.

کشش پا با کش ورزشی

برای انجام این حرکت ورزشی:

  • به پهلو روی زمین دراز بکشید.
  • هر دو پای خود را صاف و کاملاً کشیده روی هم قرار دهید.
  • یک کش ورزشی را دور هر دو پای خود بیندازید.
  • پای سالم خود را محکم و صاف در جای خود نگه دارید و با پای آسیب دیده خود کش را به سمت بالا بکشید و در این حالت تا ۱۰ ثانیه نگه دارید و سپس به حالت اول برگردانید.
  • این تمرین را ۱۰ تا ۲۰ بار تکرار کنید.

تمرین ایزومتریک با توپ

انجام تمرینات ایزومتریک، برای تسکین زانو درد و جلوگیری از انقباض عضلات اطراف زانو بسیار سودمند است.

  • به پشت روی زمین دراز بکشید و هر دو پا را کاملاً صاف کنید.
  • حالا زانوی سالم خود را خم کنید و کف پای خود را صاف روی زمین قرار دهید تا از فشار آمدن به کمر جلوگیری کنید.
  • یک توپ لاستیکی ورزشی با اندازه متوسط را زیر مفصل زانوی دردناک خود قرار دهید.
  • تا جایی که قدرت دارید با زانوی خود، به توپ، فشار وارد کنید.
  • سعی کنید حداقل  ۵ تا ۱۰ ثانیه، پای خود را در این حالت فشار نگه دارید و سپس استراحت کنید.
  • برای کسب نتایج بهتر، این تمرین را حداقل ۲۰ بار تکرار کنید.
  • این تمرین، ایمن‌ترین ورزش، برای تسکین زانو درد است.

کشش همسترینگ

برای انجام این حرکت کششی:

  • به پشت روی زمین دراز بکشید و بدن خود را صاف روی زمین قرار دهید و پاهای خود را را کاملاً راست نگه دارید.
  • یک پا را خم کرده و پای دیگر را در هوا بلند کنید.
  • سپس یک کش را دور کف پای خود قرار دهید و آن را به سمت شکم خود بکشید.
  • حداقل ۳۰ ثانیه در این حالت کشش نگه دارید و این تمرین را حداکثر ۵ بار تکرار نمایید.
  • این تمرین کششی برای انجام کارهای روزمره، مانند بالا رفتن از پله‌ها و فعالیت‌هایی که نیاز به خم شدن دارند و غیره، بسیار مفید است.

کشش عضلات ساق پا

برای انجام دادن کشش ساق پا:

  • جلوی یک دیوار و یا پشتی یک صندلی بایستید، یک پای خود را نزدیک دیوار و پای دیگر را پشت پای جلویی قرار دهید.
  • زانوی پای جلویی را کمی خم کنید.
  • زانوی پای عقبی خود را صاف نگه دارید و در همین حالت پشت خود را به سمت دیوار متمایل کنید.
  • در پشت پای خود، کشش ملایمی را احساس خواهید کرد.
  • در این حالت کشش، به مدت ۲۰ ثانیه نگه دارید.
  • استراحت کنید و دوباره تکرار کنید.
  • این تمرین کششی را دو بار در روز انجام دهید.
  • این تمرین، عضلات سفت شده در ساق پا را آزاد کرده و دردی که در حین راه رفتن احساس می‌کنید را، کاهش می‌دهد.

فشردن بالش

این حرکت می‌تواند به تقویت عضلات کمک کند. برای انجام آن:

  • به پشت روی زمین دراز بکشید.
  • هر دو زانوی خود را خم کنید و کف پاها را صاف روی زمین قرار دهید.
  • دست‌های خود را در کنار بدن قرار دهید.
  • یک بالش سایز متوسط بردارید.
  • بالش را بین زانوهای خم شده خود قرار دهید.
  • تا جایی که می‌توانید، بالش را با هر دو زانوی خود، فشار دهید.
  • در این حالت، به مدت ۱۰ ثانیه نگه دارید، سپس شل کنید و دوباره تکرار نماید.

آکواتراپی یا درمان با آب

آکواتراپی یا درمان با آب

محیطی که آب درمانی در آن انجام می‌شود، برای بیماران مبتلا به آرتروز، بسیار مناسب است؛ زیرا قدرت شناور کننده آب، با کشش رو به پایین جاذبه زمین مقابله می‌کند و در نتیجه فشار وزن بیمار، که بر روی مفاصل او وارد می‌شود را کاهش می‌دهد.

بیمارانی که به آرتروز زانو مبتلا هستند، معمولا قادر به انجام تمرینات زمینی نیستند؛ زیرا فشار و ضربه‌ای که تمرینات زمینی به زانوی آن‌ها وارد می‌کند، باعث ایجاد درد بیشتر در زانوی آن‌ها می‌گردد. این بیماران، در یک محیط حمایت کننده مانند آب، قادر خواهند بود تا تمرینات تقویتی یا استقامتی مشابهی را با مقاومت و درد کمتری انجام دهند.

علاوه بر کاهش علائم آرتروز، آب درمانی، تاثیرات مثبت فراوانی بر روی سیستم قلبی عروقی بیمار نیز می‌گذارد. پس از آب درمانی، بهبود عملکرد قلب و گردش خون در عضلات و مفاصل، در بیماران مشاهده شده است که همین امر، به افزایش قدرت بدنی و تسریع فرآیند بهبودی کمک می‌کند.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی شامل انجام یک سری تمرینات ورزشی است، مانند تمرینات کششی، انجام تمرینات مرکز ثقل بدن، تقویت قدرت بدنی و راه رفتن. پزشک شما  همچنین تمریناتی را به شما آموزش می‌دهد که می‌توانید آن‌ها را در خانه نیز انجام دهید.

برای آماده کردن یک برنامه درمانی متناسب با مشکلات و نیازهای شما، متخصص طب فیزیکی با شما همکاری خواهد کرد. اهداف فیزیوتراپی شامل موارد زیر است:

  • کاهش و یا برطرف کردن درد
  • افزایش دامنه حرکتی مفصل آسیب دیده در تمام سطوح
  • افزایش قدرت در تمام عضلات آسیب دیده
  • به حداکثر رساندن کیفیت و کمیت راه رفتن، در صورت نیاز می‌توانید از وسایل کمکی مناسب و ارتز استفاده نمایید.
  • به حداکثر رساندن تحرک و عملکرد زانوها
  • بهبود تعادل و حس عمقی در بدن
  • تهیه یک برنامه تمرینی در خانه و حفظ استقلال بیمار

درمان دستی

درمان دستی

در روش درمان دستی، از تکنیک‌های حرکتی جانبی و فیزیولوژیک، تکنیک‌های کشش دستی و تکنیک‌های دستکاری بافت، استفاده می‌شود.

هدف از انجام روش درمان دستی می‌تواند شامل:

  • ایجاد آرامش و کاهش درد
  • بهبود تحرک مفاصل
  • اعمال کشش هدفمند در کپسول مفصلی
  • بازتولید دستی حرکات جانبی مفصل

در نهایت، تکنیک‌های درمان دستی، در جهت کاهش درد و تنش عضلانی و همچنین افزایش دامنه حرکتی عمل می‌کنند.

لیزردرمانی

لیزردرمانی

لیزر درمانی با قدرت پایین (LLLT) نوعی درمان با لیزر است که در آن از پرتوهای نور، برای ایجاد تغییرات بیولوژیکی مطلوب، در بافت‌ها استفاده می‌شود. لیزردرمانی، بر روی فیبروبلاست‌ها و سنتز کلاژن در سطح سلولی تاثیر می‌گذارد، استفاده از این نوع لیزردرمانی، برای کاهش التهاب، افزایش التیام و در نتیجه کنترل درد و درمان آسیب بافتی در آرتروز زانو استفاده می‌شود. با کاهش درد و التهاب و ترمیم بافت، لیزردرمانی می‌تواند تحرک و عملکرد مفصل را در افراد مبتلا به آرتروز زانو افزایش دهد.

لیزر درمانی با قدرت پایین، یک روش بی‌خطر است و می‌توان از آن، همراه با درمان‌های دیگری مانند فیزیوتراپی سود برد. تعداد جلسات لیزردرمانی، بر اساس شدت آرتروز زانو و با نظر پزشک تعیین می‌شود. (منبع)

شاک‌ویو

شاک‌ویو

شاک‌ویوتراپی، استفاده از امواج ضربه‌ای خارج از بدن است که مجموعه‌ای از پالس‌های صوتی با فشار بالا را اعمال می‌کند. دستگاه‌های شاک ویو شعاعی، حداکثر انرژی را در نوک یک پروب تولید می‌کنند و سپس آن را به صورت شعاعی در بافت آسیب دیده پخش می‌نمایند و اثرات درمانی موثری را در آن ناحیه ایجاد می‌نمایند.

توزیع این امواج در بدن، ترشح اندورفین، که یک ماده مسکن طبیعی بدن است را تحریک می‌کنند، در نتیجه زانو درد ناشی از آرتروز، به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. همچنین، اعمال فشار و امواج شعاعی شاک ویو درمانی، با افزایش دادن جریان خون در ناحیه آسیب دیده، بدن را برای ترمیم بافت، تحریک می‌کند.

تحریک الکتریکی TENS

تحریک الکتریکی TENS

تحریک الکتریکی عصب از راه پوست (TENS) به طور بسیار گسترده، برای مدیریت علائم آرتروز زانو و تسکین درد و تسهیل انجام فعالیت‌های درمانی، در جهت حفظ و یا بهبود عملکرد فیزیکی بیماران، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

روش درمانی TENS بر اساس کنترل درد عمل می‌کند. این نظریه نشان می‌دهد که درمان‌های تحریک کننده عصب، مانند درمان تحریک الکتریکی، با احساس درد در سطح نخاع مقابله می‌کند و ادراک درد را در سیستم عصبی مرکزی کاهش می‌دهد. مشخص شده است که درمان آرتروز زانو، با استفاده از روش تحریک الکتریکی، عوارض جانبی کمتری نسبت به سایر درمان‌های پزشکی ایجاد می‌کند. (منبع)

تکارتراپی

تکارتراپی

تکار تراپی، یکی از انواع ترموتراپی است که نوعی گرما درمانی درون‌زا است و از امواج رادیویی، برای ایجاد گرما در داخل بدن و ترمیم فرآیندهای التهابی استفاده می‌کند و یک روش غیر تهاجمی است.

دستگاه تکارتراپی، یک میدان الکترومغناطیسی ایجاد می‌کند که با تأثیر بر یون‌های آزاد خون، جریان خون را افزایش داده و روند بهبود بافت را تسریع می‌کند. همچنین، الکترود‌های این دستگاه، باعث ایجاد مقاومتی در بافت آسیب دیده می‌شود که می‌تواند عضلات را شل کرده، اسپاسم عضلانی را کاهش داده و گردش خون را بهبود بخشد.

طب سوزنی

طب سوزنی

طب سوزنی یک درمان موثر غیرتهاجمی است که با کمک سوزن‌های بسیار نازک به کاهش درد کمک می‌کند. سوزن‌ها در نقاطی به نام مریدین‌ها قرار داده می‌شوند که به تنظیم انرژی درونی بدن و تحریک ترشح اندورفین کمک می‌کند. در نتیجه ترشح اندورفین و تنظیم انرژی درونی بدن ، دردهای ناشی از آرتروز زانو کاهش می‌یابد. البته لازم به ذکر است که طب سوزنی بایستی در کنار سایر درمان‌های توانبخشی و توسط متخصص انجام شود.

درمان‌های تزریقی

درمان‌های تزریقی

اگر انجام فیزیوتراپی و مصرف داروهای مسکن خوراکی، زانو درد ناشی از آرتروز زانو را تسکین نداد، پزشک ممکن است توصیه نماید که دارو را مستقیما به مفصل آسیب‌دیده تزریق نمایید.

تزریق کورتیکواستروئید

کورتیکواستروئیدها، داروهای ضدالتهابی قوی هستند که تاثیر زیادی در کاهش درد ناشی از التهاب مفاصل دارند. اگر این دارو مستقیماً به مفصل تزریق ‌شود، می‌تواند برای بعضی از بیماران، تسکین طولانی‌ مدت درد را به همراه داشته باشد.

پزشکان معمولا علاوه بر کورتیکواستروئید، مقدار کمی داروی بی‌حس‌کننده را نیز به اطراف مفصل تزریق می‌کنند. این داروی بی‌حس‌کننده، به طور فوری اما کوتاه مدت، درد زانو را تسکین می‌دهد، که همین امر در تشخیص آرتروز زانو به پزشکان کمک می‌کند؛ به این معنا که، اگر داروی بی‌حس‌ کننده درد را تسکین دهد، پزشکان می‌توانند احتمال وجود سایر علل ایجاد درد، مانند کشیدگی عضلات را رد ‌کنند. تاثیر این داروی بی‌حس کننده، چند ساعت پس از تزریق از بین می‌رود و زانو درد، دوباره باز می‌گردد که این یک امر طبیعی است. داروی کورتیکواستروئید دو تا سه روز بعد از تزریق، تاثیرات خود را نشان می‌دهد.

 تزریق کورتیکواستروئید، در بعضی بیماران، باعث تسکین درد، در مدت طولانی می‌شود، اما در بعضی دیگر، این تزریق اصلا مؤثر نیست. البته بیشتر بیماران، پس از تزریق کورتیکواستروئیدها، مقداری تسکین درد را تجربه می‌کنند که تا چند هفته یا چند ماه دوام دارد.

تزریق پلاسمای غنی از پلاکت

تزریق پلاسمای غنی از پلاکت یک روش درمانی تجربی است که پزشک از آن به عنوان بخشی از یک برنامه درمانی جامع استفاده می‌نماید. در این روش، یک ماده طبیعی به نام پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) به زانوی مبتلا به آرتروز تزریق می‌شود که ممکن است به بهبود سریع‌تر بافت آسیب‌دیده کمک کند. پلاسمای غنی از پلاکت، سلول‌های خونی طبیعی است که از خون خود بیمار گرفته می‌شود. پلاکت‌ها با آزاد کردن موادی به نام فاکتو‌رهای رشد، باعث تحریک روند ترمیم بافت‌ها می‌شوند و به بهبود بافت‌ها پس از آسیب کمک می‌کنند.

 در روش پی آر پی، پزشک، از رگ دست شما مقدار کمی خون می‌گیرد و آن را در دستگاهی به نام سانتریفیوژ قرار می‌دهد تا پلاکت‌ها و فاکتورهای رشد خون را از سایر اجزای خون، جدا کند. این فرآیند حدود ۱۵ دقیقه طول می‌کشد و بعد از آن، پزشک این مایع غنی از پلاکت که پلاسما نام دارد را مستقیماً به مفصل زانو تزریق می‌نماید. در هنگام تزریق پی آر پی، پزشک از اولتراسوند برای هدایت و اطمینان از دقت در تزریق استفاده می‌کند. بیماران معمولا پس از ۲ تا ۶ هفته از این تزریق، تسکین درد و بهبود عملکرد مناسبی را تجربه خواهند کرد.

تزریق اوزون

اثرات درمانی تزریق اوزون، به دلیل اکسیژن رسانی موضعی در این درمان، توسط پزشکان پیشنهاد می‌شود. آرتروز زانو (KOA) با التهاب مزمن همراه است و باعث اکسیده شدن مداوم مفصل زانو می‌شود، که باعث انحطاط مفصل زانو می‌گردد. اکسیژن رسانی بوسیله روش اوزون تراپی در جهت درمان آرتروز زانو، یک روش درمانی مهم است.

پس از اوزون تراپی، تحت تاثیر اوزون، بدن شروع به التیام بافت‌های خود می‌کند و درد ناشی از آسیب، به تدریج برطرف می‌شود. به طور کلی، این یک روش درمانی بی خطر است و هیچ عارضه‌ جانبی از آن گزارش نشده است.

تزریق اسید هیالورونیک

در داخل مفصل زانوی سالم، ماده‌ای ژل مانند وجود دارد که مایع سینوویال نام دارد و بخشی از این مایع سینوویال را اسید هیالورونیک تشکیل داده است. وجود اسید هیالورونیک، باعث می‌شود که مفصل زانو در هنگام فعالیت، روان حرکت کند و حالت بالشتک داشته باشد. طی روند بالا رفتن سن، هیالورونیک اسید موجود در مایع سینوویال تجزیه می‌شود و همین امر موجب رقیق‌تر و کم حجم‌تر شدن آن می‌گردد و به عنوان یک روان کننده و ضربه‌گیر، کارایی کمتری خواهد داشت.

پزشکان، برای بازیابی کارایی مایع سینوویال در زانوهای افراد مبتلا به آرتروز زانو، یک محلول حاوی اسید هیالورونیک را به مفصل زانو تزریق می‌نمایند. محلولی که تزریق می‌شود، طوری ساخته شده است که غلظت بیشتری به مایع سینوویال می‌دهد و باعث بهبود حرکت مفصل می‌گردد . تزریق اسید هیالورونیک باعث بهبود عملکرد مفصل زانو و تسکین درد آن می‌شود و ممکن است که تاثیرات آن ماه‌ها و یا بیشتر دوام داشته باشد.

مدیریت و پیشگیری از عود آرتروز زانو

مدیریت و پیشگیری از عود آرتروز زانو

لازم است که به زمان تشدید علائم آرتروز زانوی خود دقت کرده و پیگیری نمایید تا بتوانید تشخیص دهید که چه زمانی نیاز به آماده شدن برای رسیدگی به آن خواهید داشت.

به اندازه کافی استراحت کنید

اگر احساس می‌کنید که شدت علائم آرتروز زانوی شما به قدری زیاد است که نمی‌توانید کاری انجام دهید، بهتر است استراحت کنید. با این که استراحت کردن یکی از ساده‌ترین کارهایی است که می‌توانید انجام دهید، اما بسیار مفید و موثر است.

استرس خود را کاهش دهید

همانطور که قبلا ذکر شد، استرس یکی از علل اصلی عود علائم آرتروز زانو است. با یادگیری نحوه مدیریت استرس و عوامل تحریک کننده آن، قادر خواهید بود تشدید علائم آرتروز زانوی خود را کنترل نمایید. همچنین می‌توانید با پرت کردن حواس خود، علائم تشدید آرتروز زانو را کاهش دهید، زیرا توجه به درد زانو، باعث می‌شود که شما درد را بیشتر احساس کنید.

کاهش وزن

اگر اضافه وزن دارید، کم کردن وزن بدن، باعث کاهش فشار وارده از روی زانوها و لگن شما می‌شود. هر چه بیشتر وزن کم کنید، علائم آرتروز زانوی شما خفیف‌تر می‌شود.

ورزش ملایم

ثابت شده است که انجام تمرینات ملایم ورزشی در کم کردن التهاب مفاصل تاثیر فراوانی دارد. در صورت امکان، با تمرینات و حرکات سبک آغاز کنید؛ این حرکات می‌توانند از نظر ذهنی و جسمی بسیار به شما کمک کنند. البته، این بسیار اهمیت دارد که ابتدا با پزشک خود مشورت کنید تا تمرینات مناسب و سبک را به شما توصیه نماید.

وسایل کمکی

وسایل کمکی خاصی وجود دارند که می‌توانند فشار وارد شده بر روی مفاصل را کاهش ‌دهند و زندگی بیمار را آسان‌تر کنند، وسایل مفیدی مانند: عصای پیاده‌روی، ابزارهای برداشتن اشیا و …

تغذیه سالم داشته باشید

اگر رژیم غذایی شما سرشار از قند و چربی می‌باشد، تغییر دادن رژیم غذایی خود، به یک رژیم غذایی سالم‌تر، در ابتدا ممکن است سخت و حتی طاقت‌فرسا به نظر برسد. شما می‌توانید تغییرات در رژیم غذایی خود را به تدریج اعمال کنید و یا ممکن است روشی را پیدا کنید که موثرتر باشد.

بهتر است در رژیم غذایی خود از سبزیجات، میوه‌ها و غلات کامل، به مقدار زیاد استفاده نمایید. علاوه‌براین، مصرف غذاها و خوراکی‌هایی که باعث کاهش التهاب می‌شوند نیز به سلامت مفاصل شما کمک می‌نمایند.

در هنگام خوابیدن از بالش استفاده کنید

حمایت کردن از زانوها در هنگام خوابیدن، بسیار مهم است. شما می‌توانید برای حمایت از زانوهای خود، از یک بالش استفاده کنید. اگر به پشت می‌خوابید می‌توانید بالش را زیر زانوهای خود قرار دهید و اگر به پهلو می‌خوابید می‌توانید آن را بین زانوهای خود بگذارید.

نتیجه‌گیری

روش‌های درمانی مختلفی برای تسکین علائم بیماران مبتلا به آرتروز زانو وجود دارند. هیچ یک از این روش‌های درمانی، برتر از سایر روش‌ها نیست، زیرا هر بیمار با علائم و درجات مختلفی از آرتروز زانو درگیر است و روش و نحوه درمان، بر اساس علائم این بیماری و متناسب با شرایط هر بیمار انتخاب می‌شود. با انواع روش‌های درمانی که وجود دارند، ما امیدواریم که بیماران مبتلا به آرتروز زانو، بتوانند به طور کامل، درمان شوند تا نتایج رضایت‌بخشی به دست آید. اگر در خود، متوجه علائم آرتروز زانو شده‌اید، لطفاً برای مراقبت و درمان بیشتر به پزشک متخصص مراجعه نمایید.

سوالات متداول

آیا آرتروز زانو بدون جراحی قابل درمان است؟

بله، پزشک ممکن است درمان‌های غیرجراحی را برای آرتروز زانو به شما توصیه کند، روش‌هایی مانند مصرف داروهای خوراکی، انجام فیزیوتراپی و یا ایجاد تغییراتی در سبک زندگی. انجام ترکیبی از روش‌های غیرجراحی، ممکن است به بهبود علائم آرتروز زانو کمک کند و در بیشتر موارد، انجام روش‌های جراحی، به عنوان آخرین راه حل درمانی انتخاب می‌شود.

بهترین درمان غیر جراحی برای آرتروز زانو چیست؟

بهترین درمان، ترکیبی از فیزیوتراپی و استفاده از زانوبند‌ها، همراه با تزریق استروئید است.

موثرترین دارو برای آرتروز زانو چیست؟

NSAID ها موثرترین داروهای خوراکی برای آرتروز زانو هستند که شامل ایبوپروفن، ناپروکسن و دیکلوفناک هستند.

تزریق کدام دارو برای آرتروز زانو بهتر است؟

تزریق استروئید و اسید هیالورونیک بهترین روش‌های درمان‌ تزریقی هستند.

معایب جراحی آرتروز زانو چیست؟

جایگزین کردن مفصل زانو، خطرات مشابهی با جراحی‌های بزرگ دیگر دارد، خطراتی مانند احتمال عفونت یا لخته شدن خون.

اگر آرتروز زانو درمان نشود چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر آرتروز زانو درمان نشود، می‌تواند بر کیفیت زندگی و سلامت روان بیمار، در ادامه زندگی تأثیر منفی بگذارد. اگر آرتروز زانو بر زندگی روزمره شما تاثیر گذاشته است، باید به پزشک متخصص مراجعه کنید. پزشک ممکن است برای شما مصرف  داروهای مسکن بدون نسخه را برای کاهش درد تجویز نماید و یا انجام عمل جراحی برای جایگزین کردن مفاصل آسیب دیده را توصیه کند.

چه چیزی باعث تشدید آرتروز زانو می‌شود؟

شایع‌ترین علل تشدید آرتروز زانو، فعالیت بیش از حد و وارد شدن آسیب مجدد و یا ضربه به مفصل زانو است. سایر موارد تشدید کننده آرتروز عبارتند از: هوای سرد، انجام حرکات تکراری، خارهای استخوانی، افزایش وزن، عفونت‌ها و حتی تغییرات فشار هوا.

بهترین جراحی برای آرتروز زانو چیست؟

جراحی تعویض کامل مفصل زانو (TKR) دارای استاندارد طلایی این درمان است، و در صورتی انجام می‌شود که درمان‌های محتاطانه برای آرتروز زانوی شما با شکست مواجه شده باشد.

آیا می‌توانید با وجود آرتروز زانو زندگی طولانی داشته باشید؟

بله می‌توانید، اما متاسفانه، اثراتی که آرتروز زانو به جا می‌گذارد قابل برگشت نیست؛ البته، درمان و روش‌های مراقبت از خود، می‌تواند به تسکین علائم شما و کاهش سرعت پیشرفت بیماری‌تان کمک کند.

چه پمادی برای آرتروز زانو مفید است؟

برای درد شدید، مصرف پمادهای NSAIDهای موضعی، کمتر از اثرات داروهای خوراکی است، اما ژل‌های دیکلوفناک، ایبوپروفن و کتوپروفن برای دردهای خفیف تا متوسط بسیار مؤثر هستند.

تماس و مشاوره
× ارتباط در واتساپ