دکتر عباس دقاق زاده - متخصص طب فيزيکی و توانبخشی

اوزون درمانی

اوزون درمانی

اُزون درمانی (Ozone Therapy) یک روش جایگزین و بحث‌برانگیز برای درمان کمردرد و برخی بیماریهای دیگر است که در آن از گاز اُزون (O₃) استفاده می‌شود. این روش در برخی کشورها بعنوان یک درمان مکمل شناخته می‌شود، اما اثربخشی و ایمنی آن هنوز به‌طور کامل توسط جوامع علمی پذیرفته نشده است. در زیر به بررسی جزئیات آن می‌پردازیم:

نحوه عملکرد اُزون درمانی برای کمردرد:

۱. کاهش التهاب:

  • اُزون ممکن است با مهار واسطه‌های التهابی (مانند سیتوکینها) به کاهش التهاب در ناحیه آسیبدیده کمک کند.
  • این اثر ضدالتهابی می‌تواند درد ناشی از فتق دیسک، آرتروز یا آسیبهای عضلانی را تسکین دهد.

۲. تحریک ترمیم بافتی:

  • اُزون با افزایش اکسیژن‌رسانی و فعال کردن فاکتورهای رشد، ممکن است ترمیم بافتهای آسیبدیده (مثل غضروف یا دیسک بین مهرهای) را تسریع کند.

۳. تسکین درد عصبی:

  • در مواردی مانند تحریک عصب سیاتیک یا فتق دیسک، اُزون با کاهش فشار روی عصب، درد را کاهش میدهد.

۴. تزریق داخل دیسک (Intradiscal Ozone):

  • در این روش، اُزون مستقیماً به دیسک بین مهرهای تزریق میشود تا حجم دیسک فتق شده را کاهش داده و فشار روی عصب را کم کند.

موارد استفاده از اُزون درمانی در کمردرد:

  • فتق دیسک کمر (هرنیاسیون دیسک).
  • آرتروز ستون فقرات.
  • سندرم پیریفورمیس (تحریک عصب سیاتیک).
  • درد مزمن ناشی از آسیبهای عضلانی یا رباطها.
  • درد پس از جراحیهای ناموفق ستون فقرات (Failed Back Surgery Syndrome).

روشهای تجویز اُزون:

۱. تزریق موضعی (Local Injection):

  • اُزون به عضلات، مفاصل یا اطراف عصب آسیبدیده تزریق میشود.
    ۲. تزریق داخل وریدی (Autohemotherapy):
  • خون بیمار با اُزون مخلوط و دوباره به بدن تزریق میشود.
    ۳. استنشاق یا کاربرد موضعی:
  • در برخی موارد برای بهبود گردش خون استفاده میشود.

مزایای ادعاشده:

  • کاهش درد بدون نیاز به جراحی.
  • عوارض جانبی کمتر نسبت به برخی داروهای مسکن قوی.
  • بهبود تحرک در بیماران مبتلا به درد مزمن.

نگرانیها و عوارض جانبی احتمالی:

۱. عوارض موضعی:

  • درد، قرمزی در محل تزریق.

۲. عوارض سیستمیک (نادر):

  • تشکیل لخته خون یا آمبولی گازی در صورت ورود اُزون به رگها.
  • تشدید آسم یا مشکلات تنفسی در صورت استنشاق تصادفی.

۳. عدم قطعیت علمی:

  • مطالعات بالینی محدود و نتایج متناقض درباره اثربخشی بلندمدت.
  • سازمان FDA هنوز این روش را برای کمردرد تایید نکرده‌اند ولی در اکثر کشورهای اتحادیه اروپا مورد تایید واستفاده است.

نظر جوامع پزشکی:

  • موافقان: برخی متخصصان درد یا طب فیزیکی معتقدند اُزون درمانی در ترکیب با درمان های طب فیزیکی وتوانبخشی یا داروها می‌تواند مفید باشد.
  • مخالفان: بعضی از پزشکان  خصوصا جراحان به دلیل نبود شواهد قوی، آن را روشی آزمایشی میدانند و استفاده از روشهایی مثل  جراحی) را ترجیح می‌دهند.

چه افرادی نباید اُزون درمانی کنند؟

  • مبتلایان به اختلالات انعقادی یا بیماریهای تنفسی.
  • زنان باردار یا شیرده.
  • بیماران با سابقه حساسیت به اُزون. یا فاوویسم

جایگزینهای اثبات‌شده برای کمردرد:

  • درمان های طب فیزیکی وتوانبخشی: تمرینات تقویت‌کننده عضلات مرکزی و کششی.
  • داروها: مسکنهای ضدالتهاب (NSAIDs)، شل کننده های عضلانی یا تزریق کورتیکواستروئید.
  • روشهای مداخلهای: عمل های بسته  مثل تزریق اپیدورال، رادیوفرکوئنسی یا جراحی (در موارد شدید).
  • طب سوزنی یا ماساژ درمانی.

نتیجه‌گیری:

اُزون درمانی ممکن است برای بسیاری بیماران مبتلا به کمردرد مزمن مفید باشد، اما معمولا بعنوان خط اول درمان توصیه نمی‌شود. پیش از تصمیم‌گیری، حتماً با یک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی مشورت کنید و از ترکیب آن با روشهای استاندارد (تحت نظارت پزشک) استفاده نمایید. همچنین، اطمینان حاصل کنید که درمانگر شما مجرب و از تجهیزات مناسب استفاده می کند تا خطر عوارض به حداقل برسد

 

دکتر عباس دقاق زاده: متخصص طب فیزیکی وتوانبخشی، مفاصل،دیسک وستون فقرات

ویزیت حضوری (تهران) وآنلاین

دریافت نوبت (ویزیت آنلاین و حضوری تهران) از  طریق پیام متنی در واتساپ یا روبیکا :09374715665

تماس تلفنی واس ام اس پاسخ داده نمیشود

تماس و مشاوره
× ارتباط در واتساپ